{"id":1772,"date":"2020-01-23T07:26:48","date_gmt":"2020-01-23T07:26:48","guid":{"rendered":"https:\/\/cukurpartners.com\/?p=1772"},"modified":"2020-01-23T07:26:48","modified_gmt":"2020-01-23T07:26:48","slug":"tacirler-arasindaki-kira-sozlesmelerinin-erken-feshinin-sonuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/tacirler-arasindaki-kira-sozlesmelerinin-erken-feshinin-sonuclari\/","title":{"rendered":"TAC\u0130RLER ARASINDAK\u0130 K\u0130RA S\u00d6ZLE\u015eMELER\u0130N\u0130N ERKEN FESH\u0130N\u0130N SONU\u00c7LARI"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6ZET<\/strong><\/p>\n<p>Kira s\u00f6zle\u015fmelerinde kirac\u0131 ve kiraya veren, s\u00f6zle\u015fmeyi erken feshetmeyi kararla\u015ft\u0131rabilir. Kira s\u00f6zle\u015fmelerinin erken feshedilmesi durumunda taraflar\u0131n kira s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ifa etmekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in s\u00f6zle\u015fmede bir cezai \u015fart kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Baz\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde kirac\u0131 ile kiraya veren taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131lan cezai ko\u015fulun a\u015f\u0131r\u0131 tutarda belirlenmi\u015f olmas\u0131 taraflar aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131k ya\u015fanmas\u0131na sebebiyet verebilir. Bu yaz\u0131m\u0131zda, tacirler aras\u0131nda akdedilen kira s\u00f6zle\u015fmelerinin erken feshedilmesinin sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz eden 6098 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun kira s\u00f6zle\u015fmesine ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ertelenen h\u00fck\u00fcmleri ile kira s\u00f6zle\u015fmesinin erken feshi halinde uygulanmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lan cezai \u015fart g\u00fcncel Yarg\u0131tay kararlar\u0131 ile ele al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>A\u00c7IKLAMALAR<\/strong><\/p>\n<p>Kira s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131n\u0131n tacir olmas\u0131 ve uyu\u015fmazl\u0131k konusu s\u00f6zle\u015fmenin ticari mahiyete sahip olmas\u0131, kira s\u00f6zle\u015fmesinin feshinin sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. Bu durumda, \u201c6353 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da yer alan ve 6098 Say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu ile ilgili bir d\u00fczenleme getiren ge\u00e7ici 2. maddeye g\u00f6re, kirac\u0131n\u0131n T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda tacir olarak say\u0131lan ki\u015filer ile \u00f6zel hukuk ve kamu hukuku t\u00fczel ki\u015fileri oldu\u011fu i\u015fyeri kiralar\u0131nda, 6098 say\u0131l\u0131 TBK\u2019n\u0131n 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354. maddeleri 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren 8 y\u0131l s\u00fcreyle uygulanmaz. Bu hallerde kira s\u00f6zle\u015fmelerinde bu maddelerde belirtilmi\u015f olan konulara ili\u015fkin olarak s\u00f6zle\u015fme serbestisi gere\u011fi kira s\u00f6zle\u015fmesi h\u00fck\u00fcmleri tatbik olunur.\u201d \u015feklinde d\u00fczenleme bulunmaktad\u0131r. S\u00f6zle\u015fmede erken feshe ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm var ise, taraflar\u0131n anla\u015fmalara uyma zorunlulu\u011fu ve s\u00f6zle\u015fme serbestisi ilkesi gere\u011fince TBK madde 325 yerine ilgili s\u00f6zle\u015fme h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>1 Temmuz 2020\u2019de 6353 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesi ile tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 8 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre dolacak ve kirac\u0131n\u0131n T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nda (TTK) tacir olarak say\u0131lan ki\u015filer ile \u00f6zel hukuk ve kamu hukuku t\u00fczel ki\u015fileri oldu\u011fu i\u015fyeri kiralar\u0131nda TBK\u2019n\u0131n bu tarihe kadar uygulanmayan 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354. maddeleri uygulan\u0131r hale gelecektir. 1 Temmuz 2020 tarihinden \u00f6nce ise, ge\u00e7ici 2. madde h\u00fckm\u00fc gere\u011fi TBK\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f olan h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde s\u00f6zle\u015fme serbestisi ilkesi gere\u011fince taraflar kira s\u00f6zle\u015fmesi ile ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun \u201cKiralanan\u0131n s\u00f6zle\u015fmenin bitiminden \u00f6nce geri verilmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 325. maddesine g\u00f6re, <em>\u201cKirac\u0131, s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresine veya fesih d\u00f6nemine uymaks\u0131z\u0131n kiralanan\u0131 geri verdi\u011fi takdirde, kira s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan bor\u00e7lar\u0131, kiralanan\u0131n benzer ko\u015fullarla kiraya verilebilece\u011fi makul bir s\u00fcre i\u00e7in devam eder. Kirac\u0131n\u0131n bu s\u00fcrenin ge\u00e7mesinden \u00f6nce kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, \u00f6deme g\u00fcc\u00fcne sahip ve kira ili\u015fkisini devralmaya haz\u0131r yeni bir kirac\u0131 bulmas\u0131 h\u00e2linde, kirac\u0131n\u0131n kira s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan bor\u00e7lar\u0131 sona erer. Kiraya veren, yapmaktan kurtuldu\u011fu giderler ile kiralanan\u0131 ba\u015fka bi\u00e7imde kullanmakla elde etti\u011fi veya elde etmekten kasten ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yararlar\u0131 kira bedelinden indirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015fbu h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca, kirac\u0131n\u0131n kira s\u00f6zle\u015fmesini erken feshetmesi halinde kirac\u0131n\u0131n kira s\u00f6zle\u015fmesinden kaynaklanan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri s\u00f6zle\u015fme konusu kiralanan\u0131n benzer ko\u015fullarla yeniden kiraya verilebilece\u011fi makul bir s\u00fcre i\u00e7in devam eder. Kiraya verenin bu s\u00fcre i\u00e7erisinde makul ba\u015fka bir kirac\u0131 bulmas\u0131 durumunda ise kirac\u0131n\u0131n kira s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri sona erer.<\/p>\n<p>Taraflar kira s\u00f6zle\u015fmelerinin erken feshedilmesi durumunda s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin ifa edilmesini garanti alt\u0131na almak amac\u0131yla TBK madde 179 ve devam\u0131nda d\u00fczenlenen ceza ko\u015fulunu kararla\u015ft\u0131rabilir. Cezai \u015fart\u0131n, asli borca, emredici h\u00fck\u00fcmlere, kamu d\u00fczenine, ki\u015filik haklar\u0131na, ahlaka ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131 ve iradeyi sakatlayan hallerden birinin var olmamas\u0131 gerekmektedir. Taraflar, s\u00f6zle\u015fme serbestisi ilkesi gere\u011fince cezai \u015fart\u0131 serbest\u00e7e belirleyebilir ancak belirlenecek ceza ko\u015fulu d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 ve fahi\u015f miktarda olmamal\u0131d\u0131r. Aksi durumda taraflar TBK madde 182 uyar\u0131nca fahi\u015f miktardaki cezai \u015fart\u0131n iptalini veya fahi\u015f miktar\u0131n indirilmesini mahkemeden isteyebilir. Bu durum kira s\u00f6zle\u015fmesini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle etkilemeyecek olup, yaln\u0131zca o h\u00fckm\u00fcn iptal edilmesini veya revize edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p>Taraflar aras\u0131nda belirlenen ceza ko\u015fulunun fahi\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirken taraflar\u0131n mali durumlar\u0131, ihlal edilen h\u00fck\u00fcm sayesinde elde edilecek menfaat ve kusur derecesi gibi hususlar dikkate al\u0131n\u0131r. Bu noktada \u00f6nemle belirtmemiz gerekir ki, tacirlerin TTK madde 18\/2 gere\u011fince basiretli bir tacirden beklenebilecek \u00f6zen ve dikkat ile ticari hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131 ve ticari faaliyetlerinde \u00fcstlenecekleri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin kapsam ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek i\u015flem yapmak zorunda olmalar\u0131 sebebiyle fahi\u015f miktardaki cezai \u015fart indirimi talep edilemez. Tacirler yaln\u0131zca mali a\u00e7\u0131dan peri\u015fan olmalar\u0131na sebep olacak derecede fahi\u015f miktardaki cezai \u015fartlar\u0131n indirilmesini talep edebilirler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Konuyla ilgili g\u00fcncel Yarg\u0131tay kararlar\u0131na de\u011finmek gerekirse;<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay 6. Hukuk Dairesi\u2019nin 27.01.2016 tarih, 2015\/3646 Esas-2016\/463 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda, \u201c\u2026Kiralanan\u0131n erken tahliyesi halinde kural olarak kirac\u0131, kira s\u00fcresinin sonuna kadarki kira bedelinden sorumlu olup, kiralayan\u0131n da tahliye edilen ta\u015f\u0131nmaz\u0131n yeniden kiraya verilmesi hususunda gayret g\u00f6stererek zarar\u0131n artmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemesi i\u00e7in kendine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirmesi gerekir. Bu halde davac\u0131n\u0131n zarar\u0131 tahliye tarihinden kiralanan\u0131n ayn\u0131 ko\u015fullarla yeniden kiraya verilebilece\u011fi tarihe kadar bo\u015f kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreye ili\u015fkin kira bedelinden ibarettir. Daval\u0131 kirac\u0131, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tahliye edildi\u011fi tarihe kadar kira bedelinden, tahliye tarihinden sonra da TBK\u2019n\u0131n 325. maddesine g\u00f6re kiralanan\u0131n ayn\u0131 \u015fartlarda ne kadar s\u00fcrede kiraya verilebilece\u011fi belirlenen makul s\u00fcre kira bedelinden sorumludur\u2026\u201d \u015feklinde h\u00fck\u00fcm kurularak, kira s\u00f6zle\u015fmesinin erken feshi durumunda kiraya verenin bu yerin yeniden kiralanmas\u0131 konusunda gayret g\u00f6stermesi ve zarar\u0131n artmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemesi i\u00e7in kendi \u00fczerine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00fcstlenmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yarg\u0131tay 6. Hukuk Dairesi 11.03.2014 tarihli 2013\/11397 Esas, 2014\/2875 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise, \u201cS\u00f6zle\u015fmenin taraflar\u0131 ceza miktar\u0131n\u0131 tayinde serbest olmakla birlikte h\u00fckmedilecek ceza tutar\u0131n\u0131n hak, adalet ve nesafet kurallar\u0131na da uygun olmas\u0131 gerekir. \u00d6te yandan TTK\u2019n\u0131n 24. maddesi gere\u011fince tacir s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz bor\u00e7lu cezai \u015fart\u0131n indirilmesini isteyemez ise de, kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ceza tutar\u0131 bor\u00e7lunun iktisaden sars\u0131lmas\u0131n\u0131, \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011framas\u0131n\u0131 mucip olacak ise indirim isteyebilece\u011fi uygulamada kabul edilmektedir.\u201d \u015feklinde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015f ve cezai \u015fart\u0131n tacirin mali a\u00e7\u0131dan peri\u015fan olmas\u0131na sebep olacak derecede fahi\u015f olmas\u0131 halinde, tacirin cezai \u015fart\u0131n indirilmesini Mahkemeden talep edilebilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak, cezai \u015fart kararla\u015ft\u0131r\u0131lan ticari mahiyetteki kira s\u00f6zle\u015fmelerinin kirac\u0131 taraf\u0131ndan erken feshedilmesi halinde taraflar aras\u0131nda ya\u015fanan anla\u015fmazl\u0131k ile ilgili kiraya veren taraf\u0131ndan mahkemeye ba\u015fvurulmamas\u0131 durumunda kirac\u0131 i\u00e7in iki farkl\u0131 yakla\u015f\u0131m mevcuttur. Kirac\u0131, kira s\u00f6zle\u015fmesinin s\u00fcresinin sona erdi\u011fi tarihte cezai \u015fart \u00f6demeksizin s\u00f6zle\u015fmeyi tazminats\u0131z feshedebilir ya da kar\u015f\u0131 taraf ile anla\u015fma yoluna giderek, \u00f6rne\u011fin makul s\u00fcre i\u00e7inde yeni bir kirac\u0131 bulma konusunda gayret g\u00f6stererek s\u00f6z konusu makul s\u00fcreye ili\u015fkin kira bedelini \u00f6deyebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6ZET Kira s\u00f6zle\u015fmelerinde kirac\u0131 ve kiraya veren, s\u00f6zle\u015fmeyi erken feshetmeyi kararla\u015ft\u0131rabilir. Kira s\u00f6zle\u015fmelerinin erken feshedilmesi durumunda taraflar\u0131n kira s\u00f6zle\u015fmesinden do\u011fan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ifa etmekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in s\u00f6zle\u015fmede bir cezai \u015fart kararla\u015ft\u0131r\u0131labilir. Baz\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde kirac\u0131 ile kiraya veren taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131lan cezai ko\u015fulun a\u015f\u0131r\u0131 tutarda belirlenmi\u015f olmas\u0131 taraflar aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131k ya\u015fanmas\u0131na sebebiyet verebilir. Bu yaz\u0131m\u0131zda, tacirler aras\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-1772","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sirketler-ve-ticaret-hukuku"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1772"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1773,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1772\/revisions\/1773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}