{"id":5191,"date":"2021-05-27T05:44:51","date_gmt":"2021-05-27T05:44:51","guid":{"rendered":"https:\/\/cukurpartners.com\/how-are-intellectual-property-rights-on-the-software-protected\/"},"modified":"2021-05-27T05:46:09","modified_gmt":"2021-05-27T05:46:09","slug":"yazilim-uzerindeki-fikri-mulkiyet-haklari-nasil-korunur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/yazilim-uzerindeki-fikri-mulkiyet-haklari-nasil-korunur\/","title":{"rendered":"YAZILIM \u00dcZER\u0130NDEK\u0130 F\u0130KR\u0130 M\u00dcLK\u0130YET HAKLARI NASIL KORUNUR?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yaz\u0131l\u0131m, bilgisayarda herhangi bir donan\u0131m\u0131n tam bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in gerekli olan ve bilgi i\u015flemle kullan\u0131lan programlar olarak tan\u0131mlanabilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elektronik cihazlar\u0131n hayat\u0131m\u0131z\u0131n her an\u0131nda s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ze al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda cihazlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131mlar b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla yaz\u0131l\u0131mlar, s\u0131nai m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6znesi olarak korunmas\u0131 gereken s\u00fcjelerdendir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tam da bu noktada Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, fikir ve sanat eserlerinin hak sahiplerinin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131 d\u00fczenlerken S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu da marka, patent, faydal\u0131 model gibi \u015feyler \u00fczerindeki hak ihlallerine ili\u015fkin olarak hukuki ve cezai yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 d\u00fczenlemektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0<\/span><b>S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019nda ya da Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda yaz\u0131l\u0131mlara ili\u015fkin do\u011frudan bir h\u00fck\u00fcm var m\u0131?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019nda yaz\u0131l\u0131mlara ili\u015fkin do\u011frudan bir h\u00fck\u00fcm bulunmamakla birlikte yaz\u0131l\u0131mlar bilim eseri olarak nitelendirilmektedir. Buna ek olarak Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda yaz\u0131l\u0131mlar, ilim ve edebiyat eserleri aras\u0131nda her bi\u00e7im alt\u0131nda ifade edilen bilgisayar programlar\u0131 ve bir sonraki a\u015famada program sonucu do\u011furmas\u0131 ko\u015fuluyla bunlar\u0131n haz\u0131rl\u0131k tasar\u0131mlar\u0131 kapsam\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b>Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n korunmas\u0131 nas\u0131l sa\u011flan\u0131r?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ki\u015finin fikri eme\u011fi ile meydana getirdi\u011fi t\u00fcm \u00fcr\u00fcnler \u00fczerinde hukuken sa\u011flanan haklar telif hakk\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Telif hakk\u0131 ki\u015finin \u00fcretti\u011fi yaz\u0131l\u0131m \u00fczerinde sahip oldu\u011fu haklar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi, ki\u015finin telif hakk\u0131 konusu \u015fey \u00fczerindeki tasarruf yetkisini ifade etmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi yaz\u0131l\u0131mdan hukuka uygun bir \u015fekilde nas\u0131l faydalan\u0131labilir?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yaz\u0131l\u0131mlar, lisans s\u00f6zle\u015fmesine konu olabilir. Lisans s\u00f6zle\u015fmesiyle birlikte lisans veren yaz\u0131l\u0131m\u0131n ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131labilmesini sa\u011flayabilir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Lisans s\u00f6zle\u015fmesi olmadan yaz\u0131l\u0131ma ili\u015fkin tasarrufta bulunulmas\u0131n\u0131n sonucu nedir?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hak sahibinin r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yaz\u0131l\u0131m\u0131n izinsiz bir \u015fekilde kopyalanmas\u0131, da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 veya kullan\u0131lmas\u0131 gibi eylemler yaz\u0131l\u0131m korsanl\u0131\u011f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Yaz\u0131l\u0131m korsanl\u0131\u011f\u0131, kopyalama, bilgisayara y\u00fckleme, payla\u015fma gibi \u015fekillerde ger\u00e7ekle\u015febilmektedir. Yaz\u0131l\u0131m\u0131n, lisanss\u0131z kullan\u0131lmas\u0131 ise su\u00e7 te\u015fkil eden bir eylemdir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Yaz\u0131l\u0131mlar \u00fczerindeki s\u0131nai m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmesi halinde \u015fik\u00e2yette bulunmam gerekir mi?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Evet. S\u0131nai m\u00fclkiyet haklar\u0131na konu haklar\u0131n ihlal edilen eylemlerin su\u00e7 te\u015fkil eden eylemlerden olmas\u0131 durumunda bu su\u00e7lar\u0131n soru\u015fturmas\u0131 ve kovu\u015fturmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan \u015fik\u00e2yet edilmesi gerekmektedir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>\u015eik\u00e2yetimi ne zaman ve nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirebilirim?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u015eik\u00e2yet, alt\u0131 ay i\u00e7erisinde hak sahibi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Bu s\u00fcre su\u00e7 te\u015fkil eden fiilin veya hakk\u0131 ihl\u00e2l eden ki\u015finin kim oldu\u011funun \u00f6\u011frenilmesiyle ba\u015flar. \u015eik\u00e2yet, cumhuriyet savc\u0131s\u0131, polis veya jandarmadan herhangi birine bildirilerek ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. \u015eik\u00e2yetin ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in ise hak sahiplerinin, hak sahibi olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan belgeler de Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na teslim etmeleri gerekmektedir.<\/span><\/p>\n<p><b>Yaz\u0131l\u0131mlar patent ile koruma alt\u0131na al\u0131nabilir mi?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u0131nai M\u00fclkiyet Kanunu\u2019nda edebiyat ve sanat eserleri ile bilim eserlerinin kendisinin patentlenebilirli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda kalaca\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin yaz\u0131l\u0131m\u0131n kendisi patent verilerek korunamasa da \u00f6rne\u011fin y\u00fcz tan\u0131ma \u00f6zelli\u011fine sahip kameral\u0131 bir cihaz patentlenebilecektir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra yaz\u0131l\u0131mlar lisans s\u00f6zle\u015fmeleri ve gizlilik s\u00f6zle\u015fmeleri ile de ayr\u0131ca korunabilecektir.<\/span><\/p>\n<p><b>Yaz\u0131l\u0131mlar tescil edilebilir mi?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Evet. Fikir ve Sanat Eserlerinin Kay\u0131t ve Tescili Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik\u2019in 7.maddesine g\u00f6re bilgisayar programlar\u0131nda kanunda tescil i\u00e7in verilmesi gereken bilgiler \u201ctext\u201d format\u0131nda \u201cunicode\u201d karakterlerden olu\u015facak \u015fekilde verilir. Veritabanlar\u0131 i\u00e7in ise gerekli bilgiler \u201cxml\u201d format\u0131nda DVD, CD-ROM gibi dijital ortama kaydedilmi\u015f bir \u015fekilde iki kopya olarak verilir. Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n tescilinde muhatap K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fundan tescil belgesi de ilgili bakanl\u0131k taraf\u0131ndan verilmektedir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n tescili i\u00e7in ba\u015fvuru ise K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde yer alan Telif Haklar\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b>Tescil edilen bir yaz\u0131l\u0131m ne kadar s\u00fcre korunur?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019na g\u00f6re koruma s\u00fcresi, eser sahibinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre boyunca devam eder. Eser sahibinin \u00f6lmesi durumunda ise koruma s\u00fcre \u00f6l\u00fcm tarihinden itibaren 70 y\u0131ld\u0131r. Eser sahibinin bir \u015firket ya da dernek gibi t\u00fczel ki\u015fi oldu\u011fu durumlarda ise koruma s\u00fcresi aleniyet tarihinden itibaren 70 y\u0131ld\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Yaz\u0131l\u0131mlara ili\u015fkin olarak hangi eylemler su\u00e7 olarak nitelendirilmi\u015ftir?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n, hak sahibi ki\u015filerin izni olmaks\u0131z\u0131n i\u015flenmesi, \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131, de\u011fi\u015ftirilmesi, her t\u00fcrl\u00fc i\u015faret, ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fc nakline yarayan ara\u00e7larla halka iletilmesi ve yay\u0131mlanmas\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu\u2019nda su\u00e7 olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><b>G\u00f6revli ve yetkili mahkeme nas\u0131l belirlenir?\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00f6revli mahkeme fikri ve s\u0131nai haklar ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer mahkemesidir. Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yerde Fikri ve S\u0131nai Haklar Ceza Mahkemesi\u2019nin bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise asliye ceza mahkemeleri g\u00f6revli olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Avukat Berk \u00d6z\u015feno\u011fullar\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaz\u0131l\u0131m, bilgisayarda herhangi bir donan\u0131m\u0131n tam bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in gerekli olan ve bilgi i\u015flemle kullan\u0131lan programlar olarak tan\u0131mlanabilmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elektronik cihazlar\u0131n hayat\u0131m\u0131z\u0131n her an\u0131nda s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6ze al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda cihazlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131mlar b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla yaz\u0131l\u0131mlar, s\u0131nai m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6znesi olarak korunmas\u0131 gereken s\u00fcjelerdendir.\u00a0 Tam da [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-5191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bilisim-medya-ve-fikri-mulkiyet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5191"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5191"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5192,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5191\/revisions\/5192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}