{"id":6446,"date":"2022-02-17T14:44:34","date_gmt":"2022-02-17T14:44:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cukurpartners.com\/energy-outages-impact-on-commercial-contracts-and-relation-with-force-majeure\/"},"modified":"2022-02-17T14:47:54","modified_gmt":"2022-02-17T14:47:54","slug":"enerji-kesintisinin-ticari-sozlesmelere-etkisi-ve-mucbir-sebep-ile-iliskisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/enerji-kesintisinin-ticari-sozlesmelere-etkisi-ve-mucbir-sebep-ile-iliskisi\/","title":{"rendered":"ENERJ\u0130 KES\u0130NT\u0130S\u0130N\u0130N T\u0130CAR\u0130 S\u00d6ZLE\u015eMELERE ETK\u0130S\u0130 VE M\u00dcCB\u0130R SEBEP \u0130LE \u0130L\u0130\u015eK\u0130S\u0130"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\">Son g\u00fcnlerde T\u00fcrkiye Elektrik \u0130letim A\u015e (TE\u0130A\u015e) taraf\u0131ndan sanayi b\u00f6lgelerine getirilmi\u015f olan enerji k\u0131s\u0131tlamar\u0131yla beraber, bir\u00e7ok sanayi \u00fcreticisi normal \u015fartlarda \u00fcretmi\u015f oldu\u011fu \u00fcr\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok daha alt\u0131nda \u00fcr\u00fcn \u00fcretebildi\u011fi ve hatta \u00fcretimi tamamen durdurmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 duruma geldi. Bu \u00fcretim aksamalar\u0131n\u0131n ise \u00fcreticiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarataca\u011f\u0131 en temel problemlerden biri, 3. taraflarla \u00fcretici aras\u0131nda var olan ticari ili\u015fkiden kaynaklanan belli bir tarihte belli miktarda mal teslim etmeye y\u00f6nelik edimlerinin yerine getirip getirilemeyece\u011fidir. S\u00f6z konusu elektrik kesintileri nedeni ile edimlerini yerine getiremeyecek olan \u00fcreticiler ise do\u011fal olarak \u00fcretimde ya\u015fanan azalmalar\u0131n kendilerinden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek m\u00fccbir sebep h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanmak istemekteler.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>M\u00fccbir Sebep Nedir?<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Uluslararas\u0131 hukuk d\u00fczenlemelerinin bu konuyu nas\u0131l d\u00fczenleyece\u011fine bakacak olursak, Milletleraras\u0131 Ticaret Odas\u0131\u2019n\u0131n (\u201cMTO\u201d) M\u00fccbir Sebep tan\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n<p class=\"p1\">M\u00fccbir Sebep, s\u00f6z konusu engelden etkilenen taraf\u0131n,<\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\">s\u00f6z konusu engelin kendisinin makul kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu; ve<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">s\u00f6z konusu engelin s\u00f6zle\u015fmenin kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda makul olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyece\u011fini; ve<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">Etkilenen Taraf\u0131n engelin etkilerinden makul olarak ka\u00e7\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 veya bu etkilerin \u00fcstesinden gelemeyece\u011fini<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p2\">kan\u0131tlamas\u0131 halinde ve kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, bir taraf\u0131n s\u00f6zle\u015fmesel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden bir veya daha fazlas\u0131n\u0131 yerine getirmesini \u00f6nleyen veya engelleyen bir olay ya da durumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ifade eder.<\/p>\n<p class=\"p1\">A\u015fa\u011f\u0131da yer alan durumlar MTO taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a M\u00fccbir Sebep olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\">sava\u015f (ilan edilmi\u015f veya edilmemi\u015f), sava\u015f hali, istila, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131n eylemleri, kapsaml\u0131 askeri seferberlik;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">i\u00e7 sava\u015f, isyan, ayaklanma ve devrim, askeri veya zorla ele ge\u00e7irilmi\u015f g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131, ba\u015fkald\u0131r\u0131, ter\u00f6r eylemi, sabotaj veya korsanl\u0131k;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">d\u00f6viz k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve ticari k\u0131s\u0131tlamalar, ambargo, yapt\u0131r\u0131m;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">yetkili mercilerin kararlar\u0131 (hukuka uygun olsun veya olmas\u0131n), herhangi bir kanun veya kararnameye uygunluk, kamula\u015ft\u0131rma, i\u015flere el konulmas\u0131, istimval, istimlak;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">\u00f6l\u00fcmc\u00fcl salg\u0131n hastal\u0131k, epidemi, do\u011fal afet veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc do\u011fa olay\u0131;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">patlama, yang\u0131n, ekipman imhas\u0131, ula\u015f\u0131m, telekom\u00fcnikasyon, bilgi sistemleri veya enerjinin uzun s\u00fcreli kesilmesi;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\">boykot, grev ve lokavt, i\u015f yava\u015flatma, fabrika ve binalar\u0131n i\u015fgali gibi genel i\u015f kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p1\">T\u00fcrk hukuku bak\u0131m\u0131ndan ise, ilgili kanun maddeleri, yerle\u015fik olan i\u00e7tihatlara ve doktrine g\u00f6re bir olay\u0131n m\u00fccbir sebep olarak de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fc\u00e7 unsuru i\u00e7ermesi gerekmektedir:<\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\">Taraflar\u0131n kontrol alanlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesi,<\/li>\n<li class=\"li1\">Hukuki ili\u015fkinin kuruldu\u011fu tarihte olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek olmas\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclse dahi somut etkilerinin bu kadar b\u00fcy\u00fck olaca\u011f\u0131n\u0131n tahmin edilemeyecek olmas\u0131,<\/li>\n<li class=\"li1\">M\u00fccbir sebebe dayanan taraf\u0131n t\u00fcm \u00f6nlemleri almas\u0131na ra\u011fmen olay\u0131n, edimin ifas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hale getirmesinin \u00f6nlenememesi ve<\/li>\n<li class=\"li1\">S\u00f6zle\u015fmede ilgili olay\u0131n m\u00fccbir sebep kabul edilmeyece\u011finin d\u00fczenlenmemi\u015f olmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p1\"><b>Taraflarca Akdedilmi\u015f Olan S\u00f6zle\u015fmede M\u00fccbir Sebep Maddesi Var ise Durum Nedir?<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Taraflar aras\u0131nda akdedilmi\u015f, \u00f6rne\u011fin mal sat\u0131\u015f\u0131 veya belli bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretilmesine dair s\u00f6zle\u015fme mevcutsa, bu konuda ilk g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak noktalardan biri s\u00f6zle\u015fme i\u00e7erisinde bir m\u00fccbir sebep maddesi olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve bu maddede m\u00fccbir sebebin tan\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131p s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu noktada ise s\u00f6zle\u015fmede m\u00fccbir sebep halleri e\u011fer s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ise, enerji kesinti durumlar\u0131n\u0131n m\u00fccbir sebep olarak say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 hususu \u00f6nem arz etmektedir. E\u011fer s\u00f6zle\u015fmede enerji kesintileri m\u00fccbir sebep olarak kabul edilmi\u015fse, konu zaten netle\u015fmi\u015f olacak ve s\u00f6zle\u015fme serbestisi ilkesi uyar\u0131nca halihaz\u0131rda ya\u015fanmakta olan enerji kesintileri direkt olarak bir m\u00fccbir sebep te\u015fkil edecektir. Fakat, s\u00f6zle\u015fme i\u00e7eresinde m\u00fccbir sebep halleri s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da say\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, bu hallerin i\u00e7inde enerji kesintilerine a\u00e7\u0131k\u00e7a say\u0131lmam\u0131\u015fsa, halihaz\u0131rda ya\u015fanan enerji kesintilerinin s\u00f6zle\u015fme \u00f6zelinde m\u00fccbir sebep olmayaca\u011f\u0131 kabul edilebilecektir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\">B\u00f6yle bir durumda Yarg\u0131tay genel olarak, basiretli olmas\u0131 beklenen tacirler aras\u0131nda akdedilmi\u015f olan s\u00f6zle\u015fmede m\u00fccbir sebep olarak kabul edilmeyen bir durumun ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde, meydana gelen riskin, edimi imkans\u0131zla\u015fan taraf\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu, ba\u015fka bir deyi\u015fle elektrik kesintisi y\u00fcz\u00fcnden s\u00f6zle\u015fme edimini yerine getiremeyen taraf\u0131n bu nedenle u\u011franan zarardan sorumlu olaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmektedir.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Taraflarca Akdedilmi\u015f Olan S\u00f6zle\u015fmede M\u00fccbir Sebep Maddesi Yok ise Durum Nedir?<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Taraflar aras\u0131nda akdedilmi\u015f olan s\u00f6zle\u015fme i\u00e7erisinde herhangi bir m\u00fccbir sebep tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 hallerde ise, yukar\u0131da ifade etmi\u015f oldu\u011fumuz mevzuattan kaynaklanan genel m\u00fccbir sebep \u015fartlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi incelenecek ve m\u00fccbir sebep oldu\u011fu iddia edilen durumdan etkilenen taraf\u0131n ediminin (\u00f6rne\u011fin belli bir tarihte mal teslimi edimi) objektif olarak ifas\u0131n\u0131n imkans\u0131zla\u015f\u0131p imkans\u0131zla\u015fmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re de\u011ferlendirme yap\u0131lacakt\u0131r. Taraflar aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fmede a\u00e7\u0131k\u00e7a m\u00fccbir sebep maddesinin yer almad\u0131\u011f\u0131 durumlarda bile, ya\u015fanan durum s\u00f6z konusu \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131yor ise m\u00fccbir sebep olarak de\u011ferlendirilebilecektir. B\u00f6ylece taraflar, m\u00fccbir sebebin kendilerine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 haklardan faydalanabileceklerdir.<\/p>\n<p class=\"p1\"><b>M\u00fccbir Sebep, T\u00fcrk hukukuna G\u00f6re M\u00fccbir Sebepten Etkilenen Tarafa Hangi Haklar\u0131 Sa\u011flar?<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">T\u00fcrk hukukuna g\u00f6re m\u00fccbir sebep olarak kabul edilebilecek bir duruma ili\u015fkin \u00f6ncelikle bu durumun s\u00fcrekli mi yoksa ge\u00e7ici ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na m\u0131 yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi gerekmekte ve T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu (TBK) esasen sadece s\u00fcrekli nitelikte ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenlemektedir. \u0130lgili TBK h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re bor\u00e7lunun sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131 m\u00fccbir sebebin edimin ifas\u0131n\u0131 tamamen veya k\u0131smen imkans\u0131zla\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re imkans\u0131zla\u015fan bor\u00e7 (ya da k\u0131smi imk\u00e2ns\u0131zl\u0131k \u00e7er\u00e7evesinde borcun bir k\u0131sm\u0131) sona erecektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k borcunu ifa etmekten kurtulan bor\u00e7lu da kar\u015f\u0131 taraftan alm\u0131\u015f oldu\u011fu edimi iade etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n<p class=\"p1\">\u0130lgili Kanunlarda a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmese de Yarg\u0131tay kararlar\u0131 ve doktrinde kabul edilen ge\u00e7ici imkans\u0131zl\u0131k halinde, s\u00f6zle\u015fmenin, taraflar\u0131n o s\u00f6zle\u015fmeyi yapmadaki ama\u00e7lar\u0131 dikkate al\u0131narak belirlenecek makul bir s\u00fcre (Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda belirtildi\u011fi \u015fekliyle akde tahamm\u00fcl s\u00fcresi) ayakta kalaca\u011f\u0131 ancak bu s\u00fcre i\u00e7inde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 edimlerin talep edilmeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>S\u00f6z konusu akde tahamm\u00fcl s\u00fcresinin bitmesi ve ge\u00e7ici ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 halinin taraflardan biri i\u00e7in makul olarak katlan\u0131lmaz bir hal almas\u0131 durumunda ise s\u00fcrekli ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince s\u00f6zle\u015fmenin kendili\u011finden sona erdi\u011fi kabul edilir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><b>Sonu\u00e7:<\/b><\/p>\n<p class=\"p1\">Taraflarca akdedilmi\u015f s\u00f6zle\u015fmelerin i\u00e7eresinde enerji kesintilerinin m\u00fccbir sebep olarak say\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde, enerji kesintisine maruz kalan \u00fcreticilerin ilgili s\u00f6zle\u015fme maddesine dayanarak rahatl\u0131kla m\u00fccbir sebebe ili\u015fkin haklar\u0131ndan yararlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\">Fakat m\u00fccbir sebep maddesi bulunmayan veya m\u00fccbir sebep d\u00fczenlemesi olmas\u0131na ra\u011fmen madde i\u00e7erisinde bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma yap\u0131lmam\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmeler i\u00e7in ise, halihaz\u0131rda yap\u0131lm\u0131\u015f olan enerji kesintilerinin \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek nitelikte olmas\u0131 ve taraflar\u0131n ellerinde olmayan sebeplerden dolay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 sebebiyle, m\u00fccbir sebep olarak de\u011ferlendirilebilecektir. Ayr\u0131ca yukar\u0131da belirtti\u011fimiz \u00fczere, MTO uzun s\u00fcreli enerji kesintilerini zaten M\u00fccbir Sebep olarak kabul etmektedir.<\/p>\n<p class=\"p1\">Son olarak ise, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6z konusu bu enerji kesintilerinin m\u00fccbir sebep olarak kabul edilebilece\u011fine ili\u015fkin bir yaz\u0131 yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Sanayi \u00fcreticilerinin bu yaz\u0131y\u0131 ticari ili\u015fkilerinde kullanmalar\u0131 ise, m\u00fccbir sebebe neden olan olay\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamalar\u0131 hususunda etkili bir y\u00f6ntem olabilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"p5\"><strong>Avukat Buse Mercan<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnlerde T\u00fcrkiye Elektrik \u0130letim A\u015e (TE\u0130A\u015e) taraf\u0131ndan sanayi b\u00f6lgelerine getirilmi\u015f olan enerji k\u0131s\u0131tlamar\u0131yla beraber, bir\u00e7ok sanayi \u00fcreticisi normal \u015fartlarda \u00fcretmi\u015f oldu\u011fu \u00fcr\u00fcn say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok daha alt\u0131nda \u00fcr\u00fcn \u00fcretebildi\u011fi ve hatta \u00fcretimi tamamen durdurmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 duruma geldi. Bu \u00fcretim aksamalar\u0131n\u0131n ise \u00fcreticiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarataca\u011f\u0131 en temel problemlerden biri, 3. taraflarla \u00fcretici aras\u0131nda var olan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43,42],"tags":[],"class_list":["post-6446","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-yasal-mevzuata-uyum","category-sirketler-ve-ticaret-hukuku"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6446"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6446"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6448,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6446\/revisions\/6448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}