{"id":7664,"date":"2023-01-13T11:54:17","date_gmt":"2023-01-13T11:54:17","guid":{"rendered":"https:\/\/cukurpartners.com\/in-which-circumstances-is-the-employee-entitled-to-the-premium\/"},"modified":"2023-01-13T11:55:07","modified_gmt":"2023-01-13T11:55:07","slug":"calisan-hangi-durumlarda-prime-hak-kazanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/calisan-hangi-durumlarda-prime-hak-kazanir\/","title":{"rendered":"\u00c7ALI\u015eAN HANG\u0130 DURUMLARDA PR\u0130ME HAK KAZANIR?"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li aria-level=\"1\"><b>Prim Nedir?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prim, i\u015f\u00e7inin mal veya hizmet \u00fcretiminde daha istekli hale gelmesi ve ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in i\u015fverence \u00f6d\u00fcl niteli\u011finde verilen ek \u00f6demeler \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. Prim \u00f6demesinden ama\u00e7, i\u015f\u00e7inin daha verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmaya \u00f6zendirilmesidir. Primin ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc olmas\u0131 sebebiyle ikramiyeden farkl\u0131 olarak prim \u00f6demelerinin genel bir nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekmez. Bununla birlikte, i\u015fveren taraf\u0131ndan ayr\u0131m\u0131 hakl\u0131 k\u0131lan ge\u00e7erli nedenler olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece prim uygulamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de i\u015fverenin e\u015fit davranma borcu s\u00f6z konusudur.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu\u2019nun 32\/I f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, genel anlamda \u00fccret, bir kimseye bir i\u015f kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda i\u015fveren veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan sa\u011flanan ve para ile \u00f6denen tutar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun muhtevas\u0131nda \u00fccret eklerinin neler oldu\u011fu ayr\u0131ca d\u00fczenlenmemi\u015f ancak Kanunun 32\/II f\u0131kras\u0131nda \u201c\u2026banka hesab\u0131na yat\u0131r\u0131lacak \u00fccret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her \u00e7e\u015fit istihkak\u0131n\u0131n\u2026\u201d ibaresi gere\u011fince, \u00fccretin yan\u0131 s\u0131ra prim, ikramiye ve bu nitelikteki her t\u00fcrl\u00fc \u00f6demelerin banka hesab\u0131na yat\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu do\u011frultuda \u201cprim\u201d, bir \u00fccret eki olarak \u0130\u015f Kanunu kapsam\u0131na yer almaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\"><b>Prime Hak Kazanman\u0131n \u015eartlar\u0131<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bir i\u015f\u00e7inin prime hak kazanabilmesi i\u00e7in ilk olarak i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde ya da toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, kararla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ise i\u015fyeri uygulamas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu noktada belirtmek gerekir ki, i\u015fyeri uygulamas\u0131 bir i\u015fverenin yasal ve s\u00f6zle\u015fmesel bir sorumlulu\u011fu bulunmaks\u0131z\u0131n kendi inisiyatifiyle bir menfaatin tek tarafl\u0131 olarak ve ayn\u0131 ko\u015fullarda devaml\u0131 \u015fekilde sa\u011flanmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu sebeple, i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde veyahut toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesinde yer almasa dahi hak kazan\u0131labilmektedir. S\u00f6zle\u015fmesel ili\u015fki bulunmaks\u0131z\u0131n i\u015fyeri uygulamas\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir prim uygulamas\u0131, her ne kadar i\u015fveren taraf\u0131ndan tek tarafl\u0131 olarak sa\u011flanm\u0131\u015f bir menfaat olsa da i\u015fveren taraf\u0131ndan tek tarafl\u0131 olarak i\u015fverenin y\u00f6netim hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde geri al\u0131namamaktad\u0131r. \u0130\u015fyeri uygulamas\u0131 halindeki prim \u00f6demesinin bu \u015fekilde i\u015fverence geri al\u0131nmas\u0131 durumunda 4857 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 22. Maddesi kapsam\u0131ndaki i\u015f\u00e7i aleyhine \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7inin onay\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan aleyhe de\u011fi\u015fiklik ge\u00e7erli olmayacakt\u0131r. Peki prim uygulamas\u0131, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesiyle belirlenmi\u015f ve i\u015fverence tek tarafl\u0131 olarak geri al\u0131nm\u0131\u015f ise i\u015f\u00e7inin onay\u0131 halinde uygulamas\u0131 sonland\u0131r\u0131labilecek midir? Bu sorunun cevab\u0131 hay\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini imzalamaya yetkili olan ki\u015filerce bu y\u00f6nde yap\u0131labilecek de\u011fi\u015fiklik, ancak ileriye d\u00f6n\u00fck olarak h\u00fck\u00fcm ifade eder. Dolay\u0131s\u0131yla Toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen prim uygulamalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de\u011fi\u015fiklik, i\u015f\u00e7inin bireysel feragati ile dahi ge\u00e7erlilik kazanamamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prime hak kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir di\u011fer ko\u015ful ise \u00f6l\u00e7\u00fct olarak belirlenen performans\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesidir. Bu kapsamda prim \u00f6demesinin \u015farta ba\u011fl\u0131 bir \u00fccret eki oldu\u011fu s\u00f6ylenebilecektir. Dolay\u0131s\u0131yla performans olarak ele al\u0131nan \u015fart\u0131n da ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. Taraflar aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme serbestisi uyar\u0131nca taraflar s\u00f6zle\u015fmeye, performans \u015fart\u0131na ek olarak farkl\u0131 \u015fartlar\u0131 da ekleyebilirler. \u00d6rne\u011fin; bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n prime hak kazanabilmesi i\u00e7in i\u015f akdini haks\u0131z bir \u015fekilde sonland\u0131rmam\u0131\u015f olmas\u0131 gibi. Ayr\u0131ca bu noktada i\u015f\u00e7inin performans\u0131na dayal\u0131 \u00fccretlendirme sistemlerinde, performans\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilmesi i\u00e7in normal performans\u0131n tespitine de ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Uygulamada performans tespiti i\u00e7in bir\u00e7ok istatistiki ara\u00e7lar kullan\u0131lmakta olup \u00e7al\u0131\u015fma bilimine ili\u015fkin y\u00f6ntemlerle tespit edilebilmektedir. Bu nedenle performans \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn belirlenebilir olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n normal performans\u0131 tespit edilecek ve normal olarak belirlenen s\u0131n\u0131r\u0131n \u00fczerinde kalan performanslar prim yoluyla \u00fccret eki olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilecektir. Burada dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de i\u015f\u00e7inin performans d\u00fczeyini etkileyebilme imkan\u0131na sahip olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle i\u015f\u00e7i performans sonucunu etkileyebilme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011filse, performansa dayal\u0131 \u00fccretlendirme sisteminden, dolay\u0131s\u0131yla prim \u00f6demesinden de s\u00f6z edilemeyecektir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130\u015f\u00e7inin prime hak kazanmas\u0131 i\u00e7in i\u015fyerinde prim \u00f6demesini gerektiren d\u00f6nemin sonuna kadar \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmemektedir. \u0130\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan s\u00fcreyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere i\u015f\u00e7inin prim talep hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r. Primlerin g\u00fcn\u00fcnde \u00f6denmemesi bak\u0131m\u0131ndan ise i\u015f\u00e7inin 4857 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 24\/II-e maddesi uyar\u0131nca i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini hakl\u0131 olarak feshetmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Prim \u00f6demelerinin yirmi g\u00fcn ve daha fazla s\u00fcreyle \u00f6denmemi\u015f olmas\u0131 halinde, i\u015f\u00e7inin ayn\u0131 Kanun\u2019un 34. maddesine g\u00f6re i\u015f g\u00f6rmekten ka\u00e7\u0131nma hakk\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Bu noktada belirtmek gerekir ki, primlerin \u00f6dendi\u011finin ispat y\u00fck\u00fc i\u015fverene aittir. Prim alacaklar\u0131, Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 126\/III f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca be\u015f y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131na tabidir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><b>Avukat Harun Demir<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prim Nedir? Prim, i\u015f\u00e7inin mal veya hizmet \u00fcretiminde daha istekli hale gelmesi ve ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in i\u015fverence \u00f6d\u00fcl niteli\u011finde verilen ek \u00f6demeler \u015feklinde tan\u0131mlanabilir. Prim \u00f6demesinden ama\u00e7, i\u015f\u00e7inin daha verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmaya \u00f6zendirilmesidir. Primin ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc olmas\u0131 sebebiyle ikramiyeden farkl\u0131 olarak prim \u00f6demelerinin genel bir nitelik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekmez. Bununla birlikte, i\u015fveren taraf\u0131ndan ayr\u0131m\u0131 hakl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[44,46],"tags":[],"class_list":["post-7664","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-insan-kaynaklari-ve-is-hukuku","category-sorumlu-is-anlayisimiz"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7664"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7664"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7665,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7664\/revisions\/7665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.cukurpartners.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}